Bihotz etnikoaren kontzeptua eta "bypass" kasuak Iberiar penintsulan.

Iñaki Sotok azken Gaur8n nazioek eta nazio-estatuek osasuntsu bizitzeko beharrezkoa bide duten "bihotz etnikoa" kontzeptua aurkezten digu, arreta berezia eskainiz haren ordezkapen edo "bypass" kasuei, hala nola Andaluziarena, urte luzez espaniartasunaren ardatza izan ondoren, Madrilek eta inguruak ordezkatua. Galizia eta Euskal Herrian ere halako ardatz aldaketak gertatu izanaz eta gertatzen ari izateaz dihardu.
8 iruzkinetiketak: hemen: Politika bildu
erabiltzaileen botoak: 5, boto anonimoak: 3

iruzkinak

  1. #1   Testu interesgarria, benetan.
    ikira (e)k bidali du duela 221 egun 5 ordu 52 minutuikira
  2. #2   Bai, interesgarria da.

    Dena den, ez nago oso ziur, Andaluzia Espainiaren bihotza izan ote den. Egia da Esipiartasunak -Frankismoan, batez ere- Andaluzia aldeko (sasi) folklore jakin bat erabili dutela: Aste Santuko prozesioak, flamenkoa, folklorikak, zezenketak (nahiz eta zezenketen jatorria Andaluzian ez egon, edo ez bakarrik), etab. Baina haren bihotz eta muinak beti Gaztelan egon dira. Eta Madril lehen Gaztela Berria zeritzon hartan kokatuta dago, hain zuzen. Gertatazen dena da horrela espaniartasun gaztelazale hori abildade handiz mozorrotua izan dela.

    Kasu hizkuntzarekin gertatzen denari: espainiera estandarraren oinarria Gaztela aldeko hizkera izan da historikoki, baina gaur egun hori ukatzen dute eta estandar bat badagoela diote, espainiera, zeinaren dialekto bat gaztelera den. Gauzak are gehiago okertzeko, RAEk bere azken gramatika ofixialean "e" hizkia "e" edo "i" baten aurrean halako manera ahoskatzen dela dio (hots, gaztelan ahoskatzen den moduan: "hazes", "dizes";), nahiz eta TOKI BATZUETAN "S" BATEN MODUAN ERE ahozkatzen den ("hases", "dises";). Moreno Cabera irakasleak nabarmendu duenez, hori astakeria bat da: hamar espainieradunetik bederatzik "hases" ahoskatzen du gaur egun (Ameriketan, Kanarietan eta Penintsulan bertan erdiak baino gehiago).

    Pentsa, norbaitek esango balu gipuzkera euskara batutik sortutako dialekto bat dela eta Euskal Herrian "h" aspiratua ahoskatzen dela, nahiz eta toki jakin batzuetan mutua izan... Bada, RAEk eta enparauek berdin.
    Jurtzixabi (e)k bidali du duela 219 egun 18 ordu 21 minutuJurtzixabi
  3. #3   Ixteko parentesiaren ordez, emotikonoak atera zaizkit...
    Jurtzixabi (e)k bidali du duela 219 egun 18 ordu 19 minutuJurtzixabi
  4. #4   Bai, egia esan ez dirudi hizkuntza (edo hizkera) aldetik Andaluzia eredutzat hartua izan denik, txiste eta imitazio barregarrietan entzun izan da gehien bat. Bestela, kultura bati izaera ematen dioten beste arloetan ardatz izan ote den ala ez zailago egiten zait ikustea: badira aipatzen dituzun folklore moduko kontuak (flamenkoa, prozesioak,...) baina baita eredu handi izan diren musika eta literatur sortzaileak (Lorca, Machado, JR Jimenez, -musikari izenik ez zait bururatzen, baina egongo dira batzuk... ), halako jendea mugarri da Espainiako literaturan, eta halako idazleak ez dira ezerezetik sortzen, giro bat, baliabide batzuk behar ditu norberak ingurunean... Dena den, arlo horretaz aparte ez nuke jakingo Andaluziako kulturaz askoz gehiago esaten, ez dut hango historia eta gizartea nahikoa ezagutzen, ez eta Gaztelakoa, gai honetan argudiaketarik egiteko.

    Argudiatze kontuak direla eta, zuk beste komentario batean aipaturiko Moreno Cabrera hizkuntzalari madrildarraz sarean piska bat arakatu eta beraren testu hau aurkitu nuen sarean: "Prejuicios sobre el Euskera" (http://www.euskaldunak.info/ekarpenak/?p=63 ). Hizkuntza "unibertsalak" hitz egiten dituztenen komentario tipikoei erantzuteko idatzita dago, baina ederto dator guk ere argudio on batzuk ikasteko. Zoritxarrez Cabreraren modukoek ez dute tarte handirik gure auzoen bihotz etnikoko komunikabideetan.
    xabidu (e)k bidali du duela 219 egun 11 ordu 46 minutuxabidu
  5. #5   Bai, Juan Carlosen artikulua oso polita da. Joan den astean "ganberro" batzuk haren azken liburuaren aurkezpena antolatu genuen Madrilgo Euskal Etxean: "El Nacionalismo Lingüístico: Una ideología destructiva" (Bartzelona, Peninsula, 2008). Dena dela, liburudendetako apalategietan espainieraren gorespen inperialak egiten dituzten liburuak metatzen badira ere, haren liburuaren gainera isiltasun astun bat erori da... Hor "espainiera estandarra" Gaztela aldeko gaztelera "estandarizatua" baino ez dela frogatzen du, RAEk eta Instituto Cervantesek egunero diotenaren kontra frogatu ere (berez RAE kutsu kolonialistako erakundea da, Ameriketako espainieraren beste akaedmiek haren aruak eta nagusigoa onartu behar dituzte derrigorrez, bestela kanporatuak izan daitezke). Nolabait esateko, nazionalismo bikoitzak bizi du espainiera: kanporanzkoa, estatuko beste hizkuntzen eta Amerikako bertako hizkuntzen kontrakoa, eta "barruranzkoa", espainieraren barruan kokatu ohi diren "beste hizkeren" kontra, haiek sistematikoki alboratuak eta mespretxatuak izan baitira, nahiz eta gaur egun espainieradunen % 90ek haietako bat egin (Ameriketako eta Kanarietako "espainieradun" guztiak, baita Murtzia, Andaluzia, Extremadura eta Gaztela-Mantxaren zati handi bateko hiztun guztiak ere). Berak bere liburuaren aurkezpenean egoera honela azaldu zuen: imajina ezazue Euskaltzaindiak dioela gipuzkera euskara batutik sortutako dialekto bat dela, beste euskalkiak hizkera okerrak eta arbuiagariak direlarik...
    Jurtzixabi (e)k bidali du duela 218 egun 2 ordu 57 minutuJurtzixabi
  6. #6   Ez naiz harritzen espainiako argitalpen munduan liburu horri jaramon gutxi egin izana, onak dira gure auzoak autokritikarako! Hemengo inguruetan halabeharrez denok apur bat soziolinguista bihurtu bagara ere, intuizioz dakigun hori azaltzeko hitzak eta adibideak falta zaizkigu sarri: gustura harrapatzeko moduko liburua da, argi dago.

    Estatu bedeinkatu honetako hizkuntz fobiak direla eta, duela egun batzuk, badakizue, euskarazko wikipedia 25.000 artikuluetara heldu zela eta zoriontzen ibili ginen. Meneamen ere ipini zuen berria norbaitek eta azalera iritsi zen, eta jende ugaritxok komentatu... denetariko komentarioak, aldekoak bai eta betiko artaburu batzuenak, baina su handirik sortu gabe. Tartean neska katalan baten hitzak, inbidiaz ikusten zuena zein natural hartu zuten meneamekideek euskarazko wikipediaren berria, katalaneko Wpedia ehun milagarrenera iritsi zeneko albistearekin alderatuta. Albiste horretara jo nuen, eta lehenengo 100 komentarioak, ezabatuta (irain zaparradagatik edo). Harrituta gelditu nintzen: hori bai dela hizkuntza bat gorroto izatea.
    xabidu (e)k bidali du duela 217 egun 8 ordu 38 minutuxabidu
  7. #7   Ez da harritzekoa, gero. Espainiaren "bihotz etnikoan" euskaldunenganako herra eta gorrotoa munta gutxiko kontua da katalanofobiaren aldean. Azken finean, Madrilgo auzo dotoreenak (eskuinaren feudoak) euskal jatexez josita daude, euskal izen eta guzti (Ama Lur, Asador Donostiarra, Dantzari...). Era berean., Espainiako eliteak euskal abizenez ere josita daude. Jauntxo haietako batek erraz-erraz bere harrotsasuna azalduko dizu arbaso euskaldunak zirela-eta: "Pues sí, mi abuela hablaba muy bien el vasco, pero el de verdad, eh?, no ese que se inventaron...". Espainian bada "euskaldun zintzoarena" irudi bat (eta zer esanik ez, galego zintzoarena ere bai): haren ordezkari gorena Paulino Uzkudun izan zen. Baina ez dago katalan zintzorik: denak putakume alaenak dira. Madrilgo taxista bati behin entzun niona ezin argiagoa da: "Esos hijos de puta no ponen bombas, pero son peores". Edo lagun baten amari El Corte Ingles-eko supermerkatuan esan ziotena ordaintzerakoan: "Señora, que se está llevando Vd. cava catalán...". Katalandarra da andre hori, bidebatez.

    Bestalde, espainol peto-peto batek errazago onartuko dizu Euskal Herria edo Katalunia independizatzea hor espainieraz beste hinkuntza batez egitea baino. Hizkuntzarenak erraietako zerbait mintzen dio...
    Jurtzixabi (e)k bidali du duela 216 egun 17 ordu 32 minutuJurtzixabi
  8. #8   Bildurtzeko modukoak dira aipatzen dituzun pasadizu horiek. Talde ultra batenak balira edo, tira, "normala" litzateke, baina jende arruntagandik halakoak entzutea etsigarria da guztiz. Ondo hezita daukate "public opinion"-a metropolian. "Seduzitu" itzazu horiek!

    Meneamen zenbat "maite" dituzten ikusita, bururatu zitzaidan katalanek zer berri-agregatzaile duten begiratzea. Bi aurkitu nituen: La Tafanera eta Remoume, biak ere partehartze txikikoak. Handiena Tafanera, bai ez oso: Zabalduren antzekoa, bai partaide bai berri kopuruz. Gutxi iruditzen zait, katalan hiztunen kopurua kontuan hartuta (gainera internet kontuetan ez dira atzean ibiltzen, hor dago cat.wikipedia). Zergatik ote hain txikia partaidetza. Galiziako "Zabalduk" ere (Chuza) partaidetza nahikotxo handiagoa du (Tafanerarena halako bi). Bide batez, nahiko umore onekoak Chuzako partaideen komentario asko. Egin nuen barre apur bat euren ateraldiekin (Zabaldun ostera barre gutxi: euskalduna serioa da).
    xabidu (e)k bidali du duela 216 egun 2 ordu 45 minutuxabidu

Laguntza  |  kodea: lizentzia, jaitsi  |  irudien lizentzia   |  Kontaktua: kontaktua(a bildua)zabaldu.com Baliozko XHTML 1.0 Transitional kodea    Baliozko CSS kodea!   [Baliozko RSSa]